Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Genelgenin amacı, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’a İlişkin 2018-32/45 Sayılı Tebliğ uyarınca yetkili müesseselerin kuruluş, şube açma izni, hisse devri izni ve grup dönüşüm ön izni başvuru işlemlerinde mali gücün tevsikine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Genelge, 30.01.2018 tarihli ve 30317 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’a İlişkin 2018-32/45 Sayılı Tebliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Genelgede geçen;
a) Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,
b) Genel Müdürlük: Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğünü,
c) Tebliğ: Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’a İlişkin 2018-32/45 Sayılı Tebliği,
d) YMBS: Yetkili Müessese Bilgi Sistemini, ifade eder.
Mali gücün tevsikine ilişkin şartlar
MADDE 4 – (1) Bakanlığa yapılacak yetkili müessese kuruluş izni, şube açma izni, grup dönüşüm ön izni başvurularında yetkili müessese ve/veya kurucu ortak ve/veya mevcut ortakların, hisse devri izni başvurularında hisseleri devralacak gerçek veya tüzel kişilerin mali güçlerini payları oranında tevsik etmeleri zorunludur.
(2) Yetkili müessese kuruluş izni başvurularında kurucu gerçek ve/ veya tüzel kişiler toplamda en az; Tebliğ’in 6 ncı maddesinde yer alan
asgari ödenmiş sermaye tutarı kadar mali gücü bulunduğunu payları oranında tevsik etmek zorundadır.
(3) Yetkili müessese şube açma izni başvurularında mevcut ortak olan gerçek ve/veya tüzel kişiler ve/veya yetkili müessese toplamda en az; Tebliğ’in 12 nci maddesinde yer alan asgari ödenmiş sermaye tutarı kadar mali gücü bulunduğunu payları oranında tevsik etmek zorundadır.
(4) Yetkili müessese hisse devri izni başvurularında hisseleri devralacak olan gerçek ve/veya tüzel kişiler toplamda en az; Tebliğ’in 6 ncı ve/veya 12 nci maddesinde yer alan asgari ödenmiş sermaye tutarının devralacakları hisse oranının karşılığı olan tutarı kadar mali gücü bulunduğunu tevsik etmek zorundadır.
(5) Yetkili müessese grup dönüşüm ön izni başvurularında B grubundan A grubuna dönüşüm ön izinlerinde mevcut ortak olan gerçek ve/veya tüzel kişiler ve/veya yetkili müessese toplamda en az; Tebliğ’in 6 ncı maddesinde yer alan asgari ödenmiş sermaye tutarları arasındaki fark kadar mali gücü bulunduğunu payları oranında tevsik etmek zorundadır. A grubundan B grubuna dönüşüm izinlerinde mali güç tevsik şartı aranmaz.
Mali gücün tevsikine ilişkin usul ve esaslar
MADDE 5 - (1) Mali gücün tevsikinde aşağıdaki kriterler ayrı ayrı veya birlikte dikkate alınır:
a) Gerçek kişilerin başvurunun yapıldığı tarihten önceki son beş yıla ait onaylı gelir vergisi beyannamesinde yer alan vergi sonrası net gelirlerinin toplamı ve/veya beyana tabi olmayan ücret geliri olanlar için yıllık net gelirlerinin toplamı,
b) Tüzel kişilerin başvurunun yapıldığı yıldan önceki son beş yıla ait onaylı vergi beyannamelerinde yer alan vergi sonrası net gelirlerinin toplamı,
c) Veraset yoluyla intikal eden her türlü menkul malın başvurunun yapıldığı tarihten önceki son beş yılda banka hesaplarına intikaline ve/ veya gayrimenkul malların başvurunun yapıldığı tarihten önceki son
beş yılda satışı ve banka hesaplarına intikaline ilişkin ibraz edilen belgelerle tevsik edilen varlık toplamı,
ç) Başvuru sahibi gerçek kişilerin bankalarda bulunan, mevduat, katılım, kıymetli maden depo hesaplarında en az 6 ay boyunca bulundurulan ortalama tutar,
d) Şube açma izni ve grup dönüşüm ön izni başvurularında, yetkili müesseselerin asgari ödenmiş sermayesini aşan tutar,
e) Gerçek kişilerin bankalarda veya Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş aracı kurumlar nezdindeki yatırım hesaplarında başvuru tarihinin en az 6 ay öncesinden beri bulundurulan Devlet iç borçlanma senetleri ile Bakanlık veya Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketi tarafından uluslararası sermaye piyasalarında ihraç edilmiş olan tahvil ve kira sertifikalarının günlük değerlerinin ortalaması.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan tutar hesaplanırken;
a) Devlet iç borçlanma senetleri ve Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketi tarafından yurt içi piyasada ihraç edilen kira sertifikaları için; ilgili kıymetlerin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca (TCMB) belirlenen ve Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet iç borçlanma senetleri ve kira sertifikalarının tip ve vadeler itibarıyla gösterge niteliğindeki günlük değerlerinin ortalaması,
b) Bakanlık veya Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Anonim Şirketi tarafından uluslararası sermaye piyasalarında ihraç edilmiş olan tahvil ve kira sertifikaları için; günlük nominal değerlerinin ortalaması, dikkate alınır.
(3) Birinci fıkrada yer alan kriterlerin sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilirken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
a) Son beş yıl gelirleri ile ilgili onaylı gelir vergisi beyannameleri ve/ veya ücret gelirine ilişkin bordro Bakanlığa sunulur.
b) Birinci fıkranın (ç) bendinde yer alan tutarların hesaplanmasında başvuru tarihinden önceki 6 aylık gün sonu bakiyelerinin ortalaması
esas alınır. Başvuru tarihinden sonra yeniden düzenlenen belgeler, ilgili tutarların tespitinde dikkate alınabilir. Bu bakiyelere ilişkin Genelge’nin Ek-1’indeki belge ibraz edilir.
c) Başvuru sahibi tüzel kişinin/tüzel kişi ortağın paylarının yüzde ellisinin üzerine sahip ortaklarının son 1 yıl içerisinde değişmiş olması halinde, tüzel kişi ortağın gelirleri tevsik işleminde kullanılamaz. Başvuru sahibi tüzel kişinin/tüzel kişi ortağın paylarının yüzde ellisinden azına sahip ortaklarının son 1 yıl içerisinde değişmiş olması halinde, söz konusu tüzel kişinin gelirlerinin değişmeyen pay oranı kadarlık kısmı mali güç tevsiki için kabul edilir.
ç) Başvuru sahibi tüzel kişinin/tüzel kişi ortağın paylarının yüzde ellisinin üzerine sahip ortaklarının son 1 yıl içerisinde değişmiş olması ve/veya tüzel kişinin/tüzel kişi ortağın mali gücünü tevsik edememesi halinde tüzel kişinin/tüzel kişi ortağın mevcut ortağı olan gerçek kişilerin mali güçlerini payları oranında tevsik etmeleri zorunludur.
d) Şube açma ve grup dönüşüm ön izni başvurularında yetkili müessesenin asgari ödenmiş sermayesini aşan tutarların mali gücün tevsikinde kullanılabilmesi için, bu tutarın başvuru tarihi itibarıyla ödenmiş sermayesinde bulunması ve artırılan bu tutarın başvuru tarihinden önceki 6 ay boyunca sermayede mevcut olması şarttır.
e) Şube açma ve grup dönüşüm ön izni başvurularında, üst soy hissedardan alt soy hissedar hısımlarına hibe edilen tutarların mali gücün tevsikinde kullanılabilmesi için hibe eden kişinin hibe edilen tutara ilişkin mali gücünü tevsik etmesi gereklidir. Ayrıca, söz konusu karşılıksız edinime ilişkin vergi işlemlerinin de tamamlanmış olması zorunludur.
f) Hisselerin veraset yoluyla intikal etmesi veya hisse devrinin bir mahkeme kararından kaynaklanması ya da hisseleri devralacak kişinin mevcut pay sahibi kişinin alt soyu olması durumunda mali güç tevsiki aranmaz.
g) Kişinin yurtdışı geliri olması durumunda mali gücün tevsiki için Tebliğ’in 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında düzenlenecek belgelerin sunulması gereklidir.
ğ) Mali gücün tevsikinde resmi kayıtlar esas alınır.h) Tebliğ, Kıymetli Madenler Borsası Aracı Kuruluşlarının Faaliyet Esasları ile Kıymetli Madenler Aracı Kurumlarının Kuruluşu Hakkında Yönetmelik ve Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ (2023/1)’e ilişkin yapılan başvurularda ilgili Genelgeler kapsamında mali gücün tevsiki için Bakanlığa sunulan tutarlar bu Genelge kapsamında mali güç tevsiki için yeniden kullanılamaz. Ancak, bir başvuruda kullanılan kısımdan kalan tutar bu Genelge kapsamında Bakanlığa sunulabilir. Bir başvurunun zamanaşımına uğrayarak iptal edilmiş olması, Bakanlıkça veya başvuru sahibinin talebiyle reddedilmesi halinde söz konusu başvuruda kullanılan tutarlar bu Genelge kapsamında mali gücün tevsiki için yeniden Bakanlığa sunulabilir.
Başvuruların değerlendirilmesi
MADDE 6 – (1) Yetkili müesseselerin kuruluş, şube açma izni, hisse devri ve grup dönüşüm ön izni başvuru işlemlerinde Tebliğ’in ilgili hükümleri ve bu Genelgede yer alan hükümler uygulanır. Başvuru sahiplerinin bu Genelgede yer alan hükümler kapsamında mali güçlerini tevsik edememeleri durumunda Tebliğ’in ilgili maddelerinde yer alan gerekli mali güce sahip olma şartının sağlanmaması sebebiyle başvurular reddedilir.
Yetki
MADDE 7- (1) Genel Müdürlük bu Genelgenin tatbikatını temin etmek amacıyla Genelgede öngörülmeyen halleri değerlendirmeye ve Genelgede öngörülen haller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya yetkilidir. Değerlendirme yapılırken başvuru sahiplerinin resmi kayıtlarla tevsik ettikleri bilgiler esas alınır.
Yürürlükten kaldırılan genelge
MADDE 8 – (1) 30/12/2022 tarihinde Bakanlık internet sitesinde yayımlanan Mali Güç Tevsikine İlişkin Genelge (YM-2021/2) yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut başvurular
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Genelgenin yürürlük tarihi itibarıyla Bakanlığa yapılmış bulunan ve henüz sonuçlanmayan başvurular için başvurunun yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Mali Güç Tevsikine İlişkin Genelge (YM-2021/2) ile bu Genelge hükümlerinden lehe olan uygulanır.
Yürürlük
MADDE 9– (1) Bu Genelge Bakanlık internet sitesinde yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 10– (1) Bu Genelge hükümlerini Genel Müdürlük yürütür.